Het gezegde “Hoop is uitgestelde teleurstelling” klinkt misschien realistisch, maar klopt niet. Hoop is geen loze belofte en geen illusie. Hoop is een kracht die herstel en groei mogelijk maakt.

Hoop of verlangen

Verlangen zet je vast. Je wilt iets wat ontbreekt, en zolang je dat niet hebt voelt het alsof er niets klopt. Hoop opent juist mogelijkheden. Je hebt een richting, meerdere routes en het vertrouwen dat je zelf invloed hebt.

Kierkegaard noemde hoop het wachten in vertrouwen, zelfs in de wanhoop. Voor hem was hoop niet naïef, maar een existentiële keuze: ondanks de angst en onzekerheid van het leven geloof je dat er een opening mogelijk is.

Een simpele lijfspreuk als “Het komt goed” vat dat samen. Niet als afwachten, maar als een actieve keuze om ruimte te houden voor perspectief.

Hoop in de wetenschap en in mijn praktijk

De Amerikaanse onderzoeker Chan Hellman laat zien dat hoop drie elementen kent: doelen, paden en handelingskracht.

Die drie herken ik in mijn werk.
Doelen: in de STERKscan vragen we mensen naar hun lijfspreuken, inspiratiebronnen en ambities. Daardoor krijgen doelen betekenis, niet als lijstje maar als deel van hun identiteit.
Paden: progressiegericht werken gaat altijd uit van meerdere routes. Ik vraag: Wat heeft al gewerkt? Wat zou een kleine volgende stap zijn? Wie of wat kan je helpen? Daarmee ontstaan nieuwe paden waar eerst alleen muren leken te staan.
Handelingskracht: door kleine successen zichtbaar te maken groeit het vertrouwen dat je zelf invloed hebt. Hoop krijgt handen en voeten zodra iemand ervaart: ik kan dit.

Juist in die combinatie zie ik hoop veranderen van een vage wens in een motor voor herstel.

Bekijk de TED Talk van Chan Hellman over hoop: https://www.ted.com/talks/chan_hellman_the_science_and_power_of_hope

Hoop in de Bijbel en het boeddhisme

In Hebreeën 11:1 staat: Het geloof is de zekerheid van wat men hoopt, het bewijs van de dingen die men niet ziet. Hoop kijkt voorbij het gemis en vertrouwt op een weg die nog niet zichtbaar is. Het boeddhisme leert iets vergelijkbaars, maar vanuit een andere invalshoek: verlangen maakt onrustig, vrij zijn van verlangen maakt vrij. Precies dat hoor je terug in Gala’s nummer Freed from Desire.

Tot slot

Hoop is niet naïef en niet hetzelfde als verlangen. Het is de existentiële keuze van Kierkegaard om ondanks angst te vertrouwen op een opening. Het is de bijbelse zekerheid van wat nog onzichtbaar is. Het is de wetenschap van Hellman die laat zien dat doelen, paden en handelingskracht samen hoop tot leven brengen. En het is in de praktijk de kracht die ik zie oplichten zodra iemand met de STERKscan ontdekt wat hem drijft, en progressiegericht durft te zeggen: het komt goed.