“We zien wel waar het schip strandt.”
Een typisch voorbeeld van onze negativiteitsbias. Op onzekerheid reageren we grofweg op twee manieren. We berusten laat het schip maar drijven, we zien wel waar het strandt. Of we verkrampen en zetten ons schrap tegen wat komen gaat. Ook ik, eerlijk gezegd.

Maar brengen die twee houdingen ons vooruit? Waarschijnlijk niet. Ja, we belanden soms in ondiep water waardoor we voorzichtig moeten navigeren. Ja, er steekt soms een storm op. En ja, ons innerlijk kompas is af en toe van slag. We komen zelfs niet altijd uit waar we uit wilden komen. Maar is dat erg? Columbus was op weg naar India en ontdekte Amerika.

En zelfs als je strandt, kun je vaak weer een nieuw schip bouwen. Denk aan langdurige uitval, een burn-out of een depressie. Het einde van de ene reis is niet zelden het begin van een andere.

Ooit werd ik geïnspireerd door een professional die in haar LinkedIn-headline zette: “Koerst af op een nieuw avontuur in HRD.” Zij viel op tussen al die mensen die “beschikbaar” op hun profiel hadden staan, of nog statischer en passiever: “in between jobs.” Het mag geen verrassing heten dat zij kreeg waar zij op afkoerste.

De taal die we kiezen, doet ertoe. Kinderarts en hoogleraar Elise van de Putte liet in haar werk rond chronische vermoeidheid zien hoezeer een gevoel van regie — actorschap — samenhangt met herstel. Niet de ziekte staat centraal, maar de mens met zijn of haar eigen doelen. En vaak verraden onze woorden al welke kant het op beweegt.

Dus voordat je zegt “we zien wel waar het schip strandt”, vraag je dan eens af in hoeverre die houding je helpt. Misschien is de vraag niet wáár je strandt, maar waar jíj naartoe wilt varen. Kies je koers en blijf nieuwsgierig naar de kust die je niet zag aankomen.